Sveitarstjórn
Sveitarstjórnir
Kaflayfirlit síðunnar
Kjördeildir
Skipting sveitarfélags
Hverju kjördæmi skal skipt í kjördeildir og er hvert sveitarfélag ein kjördeild nema sveitarstjórn ákveði að skipta því í fleiri kjördeildir. Kjördeildir skal að jafnaði kenna við kjörstað eða tölusetja til aðgreiningar.
Kjörstjórnir
Kosning undirkjörstjórna og sérstakra kjörstjórna
Sveitarstjórn kýs undirkjörstjórn í hverja kjördeild, 3 aðalmenn og 3 til vara.
Einnig geta sveitarstjórnir kosið sérstakar kjörstjórnir:
Í fyrsta lagi er miðað við að ef kjördeildir eru fleiri en ein í sveitarfélagi geti sveitarstjórn kosið sérstaka þriggja manna kjörstjórn til að hafa umsjón með starfi undirkjörstjórna. Þessi sérstaka kjörstjórn samræmir þá störf undirkjörstjórna, auglýsir kosningu, annast skýrslugerð o.fl.
Í öðru lagi er gert ráð fyrir að þar sem kjördeildir eru fleiri en ein á sama kjörstað skuli sveitarstjórn kjósa þriggja manna kjörstjórn, hverfis- eða yfirkjörstjórn, til að hafa með höndum stjórn undirkjörstjórna á kjörstað.
Í þriðja lagi er mælt fyrir um að ef slíkir kjörstaðir sem rætt er um í 2. lið hér að ofan, eru fleiri en einn í sveitarfélagi, skuli sveitarstjórn kjósa sérstaka yfirkjörstjórn sveitarfélagsins. Yfirkjörstjórn þessi gæti eftir atvikum einnig gegnt hlutverki hverfiskjörstjórnar.
Kjörstjórnir skulu kosnar á fyrsta fundi nýkjörinnar sveitarstjórnar til fjögurra ára í senn. Þar sem hins vegar eru kosnar sérstakar kjörstjórnir, hverfis- eða yfirkjörstjórnir, er sveitarstjórn heimilt að fresta kosningu undir- og hverfiskjörstjórna, þannig að þær verði kosnar til eins árs fyrir hverjar almennar alþingiskosningar.
Kjörskrár
Gerð kjörskrár
Sveitarstjórnir gera kjörskrár á grundvelli kjörskrárstofna frá Hagstofu Íslands en aðeins þeir sem eru á kjörskrá þegar kosning fer fram, geta neytt kosningaréttar. Kjörskrá skal lögð fram fyrir almenning í síðasta lagi 30. apríl 2003.
Hverjir eru teknir inn á kjörskrá?
Þeir íbúar sveitarfélags sem uppfylla öll kosningaréttarskilyrði á viðmiðunardegi kjörskrár (5. apríl). Eftirfarandi eru þau skilyrði sem uppfylla þarf:
- Vera 18 ára þegar að kosning fer fram.
- Vera íslenskur ríkisborgari.
- Vera skráður með lögheimili í sveitarfélaginu samkvæmt íbúaskrá þjóðskrár fimm vikum fyrir kjördag, þ.e. 5. apríl.
Einnig eru teknir inn á kjörskrá íslenskir ríkisborgarar sem búsettir eru erlendis en uppfylla nánar tiltekin skilyrði. Þessi skilyrði eru:
- Íslenskur ríkisborgari sem átt hefur lögheimili hér á landi á kosningarétt í átta ár frá því að hann flutti lögheimili sitt af landinu, talið frá 1. desember síðastliðnum fyrir kjördag.
- Ef meira en átta ár eru liðin frá því að aðili átti hér síðast lögheimili eins og segir frá í a-lið, getur hann sótt um kosningarétt á þar til gerðu eyðublaði til Hagstofu Íslands, enda sé hann enn íslenskur ríkisborgari. Umsókn sem berst með þessum hætti til Hagstofu Íslands skal ekki tekin til greina ef hún berst meira en einu ári áður en réttur skv. a-lið fellur niður. Þeir sem teknir eru inn á kjörskrá með þessum hætti fara inn á kjörskrá í því sveitarfélagi þar sem þeir áttu síðast lögheimili og gildir sú skráning í fjögur ár frá næsta 1. desember næstum eftir að umsókn var lögð fram.
Hverjir eru ekki teknir inn á kjörskrá?
Einstaklingur er ekki tekinn inn á kjörskrá í tilteknu sveitarfélagi nema hann hafi verið skráður með lögheimili þar samkvæmt íbúaskrám þjóðskrár 5 vikum fyrir kjördag. Það er hin opinbera skráning í þjóðskrá sem gildir og því er ekki hægt að bæta manni inn á kjörskrá í sveitarfélagi sem honum hefur láðst að tilkynna nýtt lögheimili í, til Hagstofu Íslands fyrir viðmiðunardag kjörskrár þann 5. apríl.
Framlagning kjörskrár
Þegar kjörskrá hefur verið gerð skal hún undirrituð af oddvita sveitarstjórnar eða framkvæmdastjóra hennar. Kjörskrá skal liggja frammi fyrir almenningi í a.m.k. 10 daga fyrir kjördag. Algengast er að hún liggi frammi hjá skrifstofum sveitarfélaganna á almennum skrifstofutíma, en sveitarstjórn er falið að auglýsa framlagningarstað.
Athugasemdir við kjörskrá
Hver sem er getur gert athugasemdir við sveitarstjórn um að nafn einhvers vanti á kjörskrá eða sé þar ofaukið. Slíkar athugasemdir er heimilt að gera fram á kjördag. Komi fram athugasemd um að nafn skuli tekið af kjörskrá skal það þegar tilkynnt hlutaðeigandi einstaklingi. Komi fram athugasemd um að taka skuli á kjörskrá einhvern sem ætla má að sé á kjörskrá í öðru sveitarfélagi skal það þegar tilkynnt hlutaðeigandi sveitarstjórn. Viðkomandi skal þá veittur frestur, eftir atvikum, til að koma að athugasemdum. Ef til ágreinings kemur ritar sveitarstjórn úrskurð í gerðabók sína.
Sveitarstjórn skal þegar taka til meðferðar athugasemdir sem henni berast við kjörskrá og gera leiðréttingar á henni ef við á, en heimilt er að gera slíka leiðréttingar fram á kjördag. Enn fremur skal sveitarstjórn leiðrétta kjörskrá ef henni berst vitneskja um andlát eða um að einhver hafi öðlast eða eftir atvikum misst íslenskt ríkisfang. Sveitarstjórn skal þá tilkynna hlutaðeigandi um leiðréttingar á kjörskrá og þeirri sveitarstjórn annarri sem málið getur varðað. Þetta ber einnig að tilkynna hlutaðeigandi kjörstjórn og oddvita yfirkjörstjórnar.
Kjörstaðir
Ákveður kjörstað
Sveitarstjórn ákveður kjörstað fyrir hverja kjördeild og á sama kjörstað mega vera fleiri en ein kjördeild. Kjörstað skal auglýsa með nægum fyrirvara.
